{"id":2711,"date":"2023-01-12T17:27:43","date_gmt":"2023-01-12T14:27:43","guid":{"rendered":"http:\/\/nazali.av.tr\/en\/?p=2711"},"modified":"2026-05-07T16:53:58","modified_gmt":"2026-05-07T13:53:58","slug":"anayasa-mahkemesinin-13-12-2022-tarih-ve-e-2022-125-k-2022-162-sayili-kararinin-degerlendirilmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/anayasa-mahkemesinin-13-12-2022-tarih-ve-e-2022-125-k-2022-162-sayili-kararinin-degerlendirilmesi\/","title":{"rendered":"AN ANALYSIS OF THE CONSTITUTIONAL COURT\u2019S DECISION DATED DECEMBER 13, 2022, NO. E.2022\/125, K.2022\/162"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3673\" srcset=\"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10.jpg 1920w, https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10-300x169.jpg 300w, https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10-768x432.jpg 768w, https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10-1000x563.jpg 1000w, https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10-230x129.jpg 230w, https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10-350x197.jpg 350w, https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/makale-foto-10-480x270.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong><em>Simge KAVTELEK<\/em><\/strong> <em>Avukat<\/em><\/td><td><strong><em>Ahmet Hakan M\u0130RZA<\/em><\/strong> <em>Stajyer Avukat<\/em><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em>\u00d6ZET<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130\u015fbu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda<\/em> <em>kamu ihale s\u00f6zle\u015fmesinin imzalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ihalenin iptal edilmesi veya s\u00f6zle\u015fmenin uygulanamaz h\u00e2le gelmesi durumunda damga vergisinin ret ve iade edilemeyece\u011fine dair kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn iptal edilmesi hakk\u0131nda verilmi\u015f olan 13.12.2022 tarih ve E.2022\/125, K.2022\/162 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesi (\u201cAYM\u201d) karar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anahtar Kelimeler<\/strong>: Kamu \u0130hale S\u00f6zle\u015fmesi, Damga Vergisi, Anayasa Mahkemesi Karar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dan\u0131\u015ftay 9. Dairesi taraf\u0131ndan Damga Vergisi Kanunu (\u201cDVK\u201d)\u2019na ekli 30\/12\/2004 tarih ve 5281 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 7. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen (1) say\u0131l\u0131 Tablo\u2019nun <em>\u201cII. Kararlar ve mazbatalar\u201d<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 5766 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 10. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131na 6728 say\u0131l\u0131 Yat\u0131r\u0131m Ortam\u0131n\u0131n \u0130yile\u015ftirilmesi Amac\u0131yla Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun (\u201c6728 say\u0131l\u0131 Kanun\u201d)\u2019un 28. maddesiyle eklenen parantez i\u00e7i h\u00fckm\u00fcn 2. c\u00fcmlesinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclerek iptali i\u00e7in AYM\u2019ye ba\u015fvuruda bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Dan\u0131\u015ftay 9. Dairesi\u2019nin ba\u015fvurusunda \u00f6zetle, damga vergisinin konusunun ki\u015filer aras\u0131nda yap\u0131lan hukuki i\u015flemleri ispat ve belli etmek i\u00e7in d\u00fczenlenen ve DVK\u2019da belirtilen k\u00e2\u011f\u0131tlar oldu\u011fu, d\u00fczenlenen s\u00f6zle\u015fmelerin h\u00fck\u00fcm ifade edebilmesi i\u00e7in ihale s\u00fcrecinin b\u00fct\u00fcn a\u015famalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lanmas\u0131 gerekti\u011fi, DVK uyar\u0131nca da s\u00f6zle\u015fmelerin ispat edici niteli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra h\u00fckm\u00fcnden yararlanma imk\u00e2n\u0131n\u0131n da bulunmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu, ihalenin iptali durumunda s\u00f6zle\u015fmenin uygulanmayan k\u0131sm\u0131 i\u00e7in h\u00fckm\u00fcnden yararlanma imk\u00e2n\u0131n\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131, itiraz konusu kuralla m\u00fclkiyet hakk\u0131na getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n orant\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, belirlilik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik i\u00e7ermedi\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2., 13., 35. ve 73. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa Mahkemesi ise ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu inceleme neticesinde 13.12.2022 tarih ve E.2022\/125, K.2022\/122 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda; DVK\u2019na ekli (1) Say\u0131l\u0131 Tablo\u2019nun \u201cII. Kararlar ve mazbatalar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a>nda yer alan <em>\u201cS\u00f6zle\u015fmenin d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131 durumunda s\u00f6zle\u015fmeye ili\u015fkin damga vergisi ret ve iade edilmez.\u201d<\/em> h\u00fckm\u00fcn\u00fc Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esi ile oy\u00e7oklu\u011fuyla iptal edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" style=\"list-style-type:upper-roman\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>AYM\u2019N\u0130N \u0130PTAL KARARININ DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130lgili Mevzuat<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>\u0130tiraza konu kural, 6728 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 28. maddesi ile eklenmi\u015f olup, mezk\u00fbr maddenin gerek\u00e7esinde, Kamu \u0130hale Kanununa tabi ihalelerde \u015fik\u00e2yet ve itirazen \u015fik\u00e2yet \u00fczerine ilgili kurum ve kurulu\u015flar ile Kamu \u0130hale Kurumu karar\u0131 ve yarg\u0131 kararlar\u0131na istinaden ihalenin iptal edilmesi h\u00e2linde, ihale karar\u0131na ili\u015fkin damga vergisinin iade edilmesine imk\u00e2n tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ancak s\u00f6z konusu ihale konusu i\u015flerde d\u00fczenlenen s\u00f6zle\u015fmelere ait damga vergisinin iade edilemeyece\u011fi hususunda a\u00e7\u0131kl\u0131k getirildi\u011fi belirtilmi\u015f olup, bu d\u00fczenleme ile kamu ihale s\u00f6zle\u015fmesinin imzalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ihalenin iptal edilmesi veya ihalenin \u00fczerine b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 isteklinin de\u011fi\u015fmesi nedeniyle s\u00f6zle\u015fmenin uygulanamaz h\u00e2le gelmesi durumunda dahi s\u00f6zle\u015fmeye ili\u015fkin damga vergisinin reddedilemeyece\u011fi ve iade edilmeyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmekte idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere; ihale karar\u0131n\u0131n iptal edilmesi durumunda, ihale karar\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fcnden yararlan\u0131lmayan k\u0131sm\u0131na isabet eden damga vergisi reddedilip iade olunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn durumdayken ihale s\u00f6zle\u015fmesinin uygulanabilirli\u011fi ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde s\u00f6zle\u015fmenin faydalan\u0131lamayan k\u0131sm\u0131na isabet eden damga vergisinin ret ve iadesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131 bir \u00e7eli\u015fkiye yol a\u00e7maktayd\u0131. Nitekim 6728 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un gerek\u00e7esi incelendi\u011finde de a\u00e7\u0131k\u00e7a; ihale karar\u0131n\u0131n iptali h\u00e2linde karara ili\u015fkin damga vergisinin iadesine imk\u00e2n tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ancak ilgili ihale konusu i\u015fler i\u00e7in imzalanm\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmeler bak\u0131m\u0131ndan damga vergisinin iadesinin m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. AYM de i\u015fbu \u00e7eli\u015fkili husus \u00fczerinde durmu\u015f ve karar\u0131n\u0131 bu y\u00f6nde ihdas etmi\u015ftir. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Vergiyi Do\u011furan Olay<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Son g\u00fcnlerde tart\u0131\u015fma konusu olan ek vergi nezdinde de de\u011ferlendirme konusu edilen ve vergilendirmenin temel ta\u015flar\u0131ndan olan vergiyi do\u011furan olay hususu DVK\u2019da da olduk\u00e7a \u00f6nem ta\u015f\u0131makta olup i\u015fbu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n konusu AYM karar\u0131nda da yer bulmu\u015ftur. Vergilendirmeye ili\u015fkin tespitlerin do\u011fru yap\u0131labilmesi ve anayasal haklar\u0131n do\u011fru noktadan tart\u0131\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in ger\u00e7ekten de vergiyi do\u011furan olay tespitinin do\u011fru yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nem te\u015fkil eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Nitekim DVK\u2019da vergiyi do\u011furan olay, kural olarak Kanun\u2019a ekli (1) Say\u0131l\u0131 Tablo\u2019da yer alan k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n imzalanmak veya imza yerine ge\u00e7en bir i\u015faret konmak suretiyle d\u00fczenlenerek hukuken tekemm\u00fcl etmesidir. Di\u011fer bir ifade ile Kanun\u2019a ekli (1) Say\u0131l\u0131 Tablo\u2019da yer alan bir k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n\/s\u00f6zle\u015fmenin herhangi bir hususu ispat veya belli etmek i\u00e7in ibraz edilebilecek h\u00e2le gelmesi durumunda vergiyi do\u011furan olay ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>AYM Karar\u0131 ile Kar\u015f\u0131 Oyun De\u011ferlendirilmesi<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fbu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131za konu AYM karar\u0131nda genel olarak 4734 say\u0131l\u0131 Kanun uyar\u0131nca ihale s\u00fcrecinin tamamlanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmenin imzalanmas\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve iptal edilen ihale s\u00f6z konusu oldu\u011funda ihale karar\u0131n\u0131n faydalan\u0131lmayan k\u0131sm\u0131na isabet eden damga vergisinin iadesine m\u00fcsaade edilmesinin \u00e7eli\u015fkili bir uygulama ortaya koymas\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Kar\u015f\u0131 oyda ise vergiyi do\u011furan olay \u00f6zelinde bir inceleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130hale kararlar\u0131n\u0131n iptal edilmesi veya taraf de\u011fi\u015fikli\u011fi sebebiyle ihale s\u00f6zle\u015fmesinin uygulanamaz h\u00e2le gelmesinin s\u00f6zle\u015fmenin butlan\u0131na yol a\u00e7mayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. S\u00f6zle\u015fme, d\u00fczenlendi\u011fi tarihten itibaren h\u00fck\u00fcm do\u011furmaya ba\u015flam\u0131\u015f ancak sonradan ortaya \u00e7\u0131kan hukuki imk\u00e2ns\u0131zl\u0131k sebebiyle s\u00f6zle\u015fmenin ifas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bu durumda s\u00f6zle\u015fme d\u00fczenlendi\u011fi tarihten itibaren h\u00fck\u00fcm ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011furmu\u015f olacak ve daha sonras\u0131nda yaln\u0131zca hukuki imk\u00e2ns\u0131zl\u0131k sebebiyle ifa edilemez h\u00e2le gelecektir. Damga vergisi ise, yukar\u0131da da bahsetti\u011fimiz \u00fczere, s\u00f6zle\u015fmenin ifa edilip edilmemesi konusunda herhangi bir ayr\u0131m g\u00f6zetmeksizin yaln\u0131zca DVK\u2019ya ekli (1) Say\u0131l\u0131 Tablo\u2019da belirtilen k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n herhangi bir hususu ispat veya belli edebilir h\u00e2le gelmesi ile vergiyi do\u011furan olay ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacak ve m\u00fckellef taraf\u0131nda vergi borcu do\u011fmu\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kanaatimizce hem AYM karar\u0131n\u0131n hem de i\u015fbu karara kar\u015f\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f olan kar\u015f\u0131 oyun hukuki dayanaklar\u0131 yerinde g\u00f6r\u00fclmektedir. Burada tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken husus, m\u00fckellefin yaln\u0131zca bir k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 imzalamas\u0131 suretiyle o k\u00e2\u011f\u0131ttan herhangi bir fayda sa\u011flamam\u0131\u015f olsa dahi do\u011fmu\u015f olan damga vergisini \u00f6demesinin vergilemede adalet ilkesine uyup uymad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Nitekim m\u00fckelleflerin mali g\u00fc\u00e7lerine g\u00f6re vergilendirilmesi vergi hukukunun en temel ilkelerden biri iken yararlan\u0131lamayan bir s\u00f6zle\u015fmeye isabet eden damga vergisinin i\u015fbu ilkeye ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmesi s\u00f6z konusu olabilecektir. M\u00fckellef, hem ihale s\u00f6zle\u015fmesinin kendisine sa\u011flayaca\u011f\u0131 faydalardan mahrum olmakta hem de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 mahrumiyetinin \u00fczerine damga vergisi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktad\u0131r. Kanaatimizce as\u0131l sorgulanmas\u0131 gereken husus ise, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131nda damga vergisinin gereklili\u011fi \u00fczerine olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" style=\"list-style-type:upper-roman\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u0130PTAL KARARI SONUCU M\u00dcKELLEFLER\u0130N HAKLARI<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>AYM taraf\u0131ndan verilmi\u015f olan iptal kararlar\u0131n\u0131n geriye y\u00fcr\u00fcmeyece\u011fi Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesi uyar\u0131nca net bir \u015fekilde belirtilmi\u015f ve ancak ileriye d\u00f6n\u00fck i\u015flemler i\u00e7in ilgili karar\u0131n vuku bulaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde vatanda\u015flar taraf\u0131ndan kazan\u0131lm\u0131\u015f olan haklar\u0131n korunmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015f ay\u0131ca idari istikrar dolay\u0131s\u0131yla da hukuki g\u00fcvenlik ilkesi korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Aksi h\u00e2lde AYM taraf\u0131ndan her iptal karar\u0131 tesis edildi\u011finde bir\u00e7ok vatanda\u015f yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurabilecek ve i\u015fbu durum da yarg\u0131 mercilerinin me\u015fgul edilmesine sebep olacakt\u0131r. L\u00e2kin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olarak \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f olan bir kanun uyar\u0131nca i\u015flemler tesis edili\u015f olmas\u0131 da Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesi ile h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan hukuk devleti ilkesinin sars\u0131lmas\u0131n\u0131 da g\u00fcndeme getirecektir. Her ne kadar idare taraf\u0131ndan tesis edilmi\u015f i\u015flemler iptal edilinceye kadar hukuka uygunluk karinesinden faydalansa da i\u015flemin dayand\u0131\u011f\u0131 kanunun Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 durumunda i\u015fbu idari i\u015flemlerin ak\u0131betinin nas\u0131l olaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma konusudur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fbu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n konusu olan AYM Karar\u0131nca iptal edilen kanun h\u00fckm\u00fcne istinaden tahsil edilmi\u015f damga vergilerinin ak\u0131betinin ne olaca\u011f\u0131 sorusu m\u00fckelleflerin ak\u0131llar\u0131na gelmektedir. Bu kapsamda \u00f6ncelikle 213 say\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunu (\u201cVUK\u201d)\u2019nun 116. vd. maddelerince ihtiva edilmi\u015f vergi hatas\u0131 m\u00fcessesesi ve bu hatalara kar\u015f\u0131 ba\u015fvurulacak olan d\u00fczeltme-\u015fik\u00e2yet yolu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131 uyar\u0131nca, d\u00fczeltme-\u015fik\u00e2yet yoluna ba\u015fvurulabilmesi i\u00e7in vergide yap\u0131lm\u0131\u015f olan hatan\u0131n hukuki ihtilaftan ari bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve yoruma kapal\u0131 bir \u015fekilde ilk bak\u0131\u015fta g\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131 gerekmektedir. Aksi h\u00e2lde i\u015fbu m\u00fcesseseye ba\u015fvurulmas\u0131 ve ba\u015fvurunun vergi dairesi taraf\u0131ndan ret i\u015flemi tesis edilmek suretiyle iadenin ger\u00e7ekle\u015fmemesinin akabinde yarg\u0131 yoluna gidilmesi durumunda vergi iadesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dan\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan tesis edilmi\u015f olan kararlar<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a> incelendi\u011fi takdirde, genel olarak vergi hatas\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 sebebiyle m\u00fckellef aleyhine kararlar tesis edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. An\u0131lan kararlar\u0131n gerek\u00e7elerinde ise; AYM taraf\u0131ndan vergiye ili\u015fkin bir kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn iptal edilmesinin \u00fczerine iptal karar\u0131 \u00f6ncesinde m\u00fckellefler \u00fczerinde tesis edilmi\u015f olan i\u015flemlere kar\u015f\u0131 vergi hatas\u0131 sebebiyle d\u00fczeltme-\u015fik\u00e2yet yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 durumunda m\u00fckellef lehine bir karar\u0131n tesis edilemeyece\u011fi, i\u015fbu durumun vergi hatas\u0131 olarak kabul edilmesinin a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi yani hukuki bir ihtilaf\u0131n mevcut oldu\u011fu hususlar\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131 her ne kadar vergi hatas\u0131n\u0131n var olmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde olsa da yak\u0131n bir zamanda Dan\u0131\u015ftay 9. Dairesi taraf\u0131ndan tesis edilmi\u015f olan 21.12.2022 tarih ve E.2022\/171, K.2022\/6589 say\u0131l\u0131 kararda, Adana 1. Vergi Mahkemesi\u2019nin 25.10.2021 tarih ve E.2021\/1022, K.2021\/1833 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n kanun yarar\u0131na temyizen incelenerek bozulmas\u0131 istemi \u00fczerine inceleme ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. An\u0131lan kararda \u00f6zetle \u015f\u00f6yle denilmektedir:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Davac\u0131 \u015firketin uhdesinde kalan ihaleye ili\u015fkin ihale karar\u0131 ve s\u00f6zle\u015fmenin, sigorta s\u00f6zle\u015fmesi ve\/veya sigorta yapt\u0131rma taahh\u00fcd\u00fc kapsam\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunun hukuki de\u011ferlendirme ve tespite ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ve ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labilecek bir hata mevcut olmad\u0131\u011f\u0131, d\u00fczeltme ve \u015fik\u00e2yet ba\u015fvurusu yap\u0131larak a\u00e7\u0131lan davan\u0131n bu kapsamda de\u011ferlendirilerek incelenmesine olanak bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine, ilk derece mahkemesi taraf\u0131ndan kesin olarak karar verilmi\u015ftir. Dan\u0131\u015ftay 9. Dairesi taraf\u0131ndan yap\u0131lan incelemede ise; ihtilaf\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn davac\u0131dan tahsil edilen damga vergisinin konusunu olu\u015fturan ka\u011f\u0131tlardan ihale karar\u0131 ve s\u00f6zle\u015fmenin 488 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a ekli damga vergisine tabi ka\u011f\u0131tlar\u0131 d\u00fczenleyen (1) say\u0131l\u0131 tablonun I. k\u0131sm\u0131n\u0131n 9. maddesinde ve II. k\u0131sm\u0131n\u0131n 2. maddesinde belirtilen ka\u011f\u0131tlardan m\u0131, yoksa bu verginin istisnas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen (2) say\u0131l\u0131 tablonun IV. b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 5. maddesinde belirtilen ka\u011f\u0131tlardan m\u0131 oldu\u011funun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc noktas\u0131nda d\u00fc\u011f\u00fcmlendi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak ise ihtilaf\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in, damga vergisi ihtilafl\u0131 ka\u011f\u0131tlar\u0131n hukuki nitelenmesinin yap\u0131lmas\u0131, bu kapsamda 488 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a ekli (1) ve (2) say\u0131l\u0131 tablolar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi, i\u00e7inde birtak\u0131m hukuksal yorum ve tespitleri i\u00e7erse de maddi olay\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ve ortaya konulmas\u0131na y\u00f6nelik yarg\u0131sal s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde yap\u0131lan faaliyetler olarak nitelendirilerek salt bu nedenle davac\u0131n\u0131n iddialar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederek ihtilafl\u0131 konunun bir vergilendirme hatas\u0131n\u0131 i\u00e7ermedi\u011fi, hukuksal yorum ve hukuki ihtilafa ili\u015fkin oldu\u011fu sonucuna vararak 213 say\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunu&#8217;nun 116 ve devam\u0131 maddelerinde d\u00fczenlenen vergi hatalar\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesine ili\u015fkin m\u00fcessesenin amac\u0131na da ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015f ve Adana 1. Vergi Mahkemesi taraf\u0131ndan verilmi\u015f olan karar kanun yarar\u0131na olacak \u015fekilde bozulmu\u015ftur.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Kanun yarar\u0131na bozma kararlar\u0131 her ne kadar di\u011fer mahkemeleri ba\u011flay\u0131c\u0131 niteli\u011fe sahip de\u011filse de mevcut hukuki d\u00fczene ayk\u0131r\u0131 olarak verilmi\u015f ve kesinle\u015fmi\u015f bir karar\u0131n emsal niteli\u011finde olmas\u0131n\u0131 engelleme amac\u0131 ile tesis edilmektedir. Bu sebeple di\u011fer mahkemeler taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmas\u0131 zorunlu olmasa da yol g\u00f6sterici nitelikte ele al\u0131nabilmektedir. Bu sebeple, tesis edilmi\u015f olan i\u015fbu karar uyar\u0131nca, AYM taraf\u0131ndan iptal edilen kanun h\u00fckm\u00fcne dayanarak iptal karar\u0131 \u00f6ncesinde tesis edilmi\u015f i\u015flemlerin, Dan\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan vergi hatas\u0131 kapsam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 da muhtemeldir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kapsamda hata d\u00fczeltme yolunun kullan\u0131lamamas\u0131 h\u00e2linde m\u00fckelleflerce ba\u015fvurulabilecek bir di\u011fer yol ise 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu (\u201c\u0130YUK\u201d)\u2019nun 10. maddesi ile d\u00fczenlenmi\u015f olan idari ba\u015fvurudur. \u0130\u015fbu ba\u015fvuru ile ilgililer kendileri hakk\u0131nda bir idari i\u015flem tesis edilmesi amac\u0131yla \u0130dare\u2019ye direkt olarak ba\u015fvuruda bulunabilmektedirler. \u0130dare taraf\u0131ndan i\u015fbu ba\u015fvurunun z\u0131mnen veya direkt olarak reddedilmesi h\u00e2linde ise i\u015fbu ret i\u015flemine kar\u015f\u0131 dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn h\u00e2le gelecektir. Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n, AYM\u2019nin iptal kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 d\u00fczeltme-\u015fik\u00e2yet yoluna gidildi\u011fi olas\u0131l\u0131klardaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda i\u015fbu idari ba\u015fvuru yoluyla konunun yarg\u0131ya ta\u015f\u0131nmas\u0131, m\u00fckellef lehine karar tesis edilebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha olumlu g\u00f6z\u00fckmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SONU\u00c7<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131nda l\u00fczumu her f\u0131rsatta sorgulanan damga vergisine y\u00f6nelik bir d\u00fczenleme daha AYM karar\u0131 ile iptal edilmi\u015ftir. Verilmi\u015f olan iptal karar\u0131nda genel olarak ihale karar\u0131n\u0131n iptal edilmesi h\u00e2linde faydalan\u0131lamayan k\u0131sma isabet eden damga vergisinin iadesi m\u00fcmk\u00fcnken, ihale s\u00f6zle\u015fmesinin uygulanamaz oldu\u011fu durumda s\u00f6zle\u015fmenin faydalan\u0131lamayan k\u0131sm\u0131n\u0131n iadesinin engellenmesinin \u00e7eli\u015fkili bir durum olu\u015fturdu\u011fu \u00fczerinde durulmu\u015ftur. \u0130\u015fbu iptal karar\u0131na kar\u015f\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f olan kar\u015f\u0131 oyda ise, vergiyi do\u011furan olay\u0131n \u00fczerinde durularak k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n imzalanmas\u0131 ile damga vergisinin tahakkuk edece\u011fi, bu sebeple de i\u015fbu iptal karar\u0131na konu kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>AYM taraf\u0131ndan verilen iptal karar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fckelleflerin izleyebilece\u011fi yol bak\u0131m\u0131ndan ilk a\u015famada VUK\u2019un 116. vd maddelerince d\u00fczenlenen d\u00fczeltme-\u015fik\u00e2yet yolu olsa da Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131 uyar\u0131nca m\u00fckellef lehine iadeye h\u00fckmedilmesi y\u00fcksek olas\u0131l\u0131kla ger\u00e7ekle\u015fmeyecektir. Ancak ge\u00e7ti\u011fimiz d\u00f6nemde Dan\u0131\u015ftay 9. Dairesi taraf\u0131ndan tesis edilmi\u015f olan 21.12.2022 tarih ve E.2022\/171, K.2022\/6589 say\u0131l\u0131 karar uyar\u0131nca da i\u015fbu hususun vergi hatas\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi ve d\u00fczeltme-\u015fik\u00e2yet yolundan sonu\u00e7 al\u0131nabilmesi ihtimali de mevcut durumdad\u0131r. Bu sebeple hak ve zaman kayb\u0131na u\u011framamak ad\u0131na \u0130YUK\u2019un 10. maddesince d\u00fczenlenen idari ba\u015fvurunun yap\u0131lmas\u0131 ve akabinde idarece tesis edilen i\u015fleme kar\u015f\u0131 dava yoluna gidilmesi daha g\u00fcvenli olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> \u201c<em>2. (De\u011fi\u015fik: 4\/6\/2008-5766\/10 md.) \u0130hale Kanunlar\u0131na tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu t\u00fczel ki\u015fili\u011fini haiz kurumlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ihale kararlar\u0131 (Ek h\u00fck\u00fcm: 15\/7\/2016-6728\/28 md.) (4\/1\/2002 tarihli ve 4734 say\u0131l\u0131 Kamu \u0130hale Kanunu kapsam\u0131ndaki kurum ve kurulu\u015flara \u015fik\u00e2yet veya Kamu \u0130hale Kurumuna itirazen \u015fik\u00e2yet ya da yarg\u0131 karar\u0131 \u00fczerine ihalenin iptal edilmesi h\u00e2linde, bu ihale karar\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fcnden yararlan\u0131lmayan k\u0131sm\u0131na isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. <strong>S\u00f6zle\u015fmenin d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131 durumunda s\u00f6zle\u015fmeye ili\u015fkin damga vergisi ret ve iade edilmez.<\/strong>)<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dan\u0131\u015ftay 3. Dairesi\u2019nin 05.11.2015 tarih ve E.2012\/181, K.2015\/7865 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Dan\u0131\u015ftay 9. Dairesi\u2019nin 22.03.2018 tarih ve E.2016\/1679, K.2018\/1749 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Dan\u0131\u015ftay 4. Dairesi\u2019nin 08.09.2017 tarih ve E.2013\/4401, K.2017\/6206 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Dan\u0131\u015ftay 4. Dairesi\u2019nin 13.09.2019 tarih ve E.2015\/3626, K.2019\/1873 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Simge KAVTELEK Avukat Ahmet Hakan M\u0130RZA Stajyer Avukat \u00d6ZET \u0130\u015fbu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda kamu ihale s\u00f6zle\u015fmesinin imzalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ihalenin iptal edilmesi veya s\u00f6zle\u015fmenin uygulanamaz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3673,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-2711","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makale"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2711","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2711"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2711\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3758,"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2711\/revisions\/3758"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nazali.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}